Op de uitkijk: hoe afstand te beoordelen op zee

Toen ik de nachtwacht overnam op een zeilboot, waren de bevelen van de kapitein duidelijk: "Er ligt een schip voor ons, maak me wakker als het dichtbij is." Ik knikte en richtte mijn blik op een klein lichtje in de verte. Na ongeveer vijf minuten van intense observatie, in wanhoop, riskeerde ik uiteindelijk de ergernis van de schipper en maakte hem wakker, met de vraag: "Hoe weet ik wanneer het dichtbij is?". Het meten van de afstand tijdens het zeilen rond de wereld is niet zo gemakkelijk als het lijkt. Onze ogen zijn geen precieze instrumenten en, vooral 's nachts, zijn alle visuele waarnemingen vervormd. Toch is het berekenen van hoe ver objecten van elkaar verwijderd zijn essentieel voor probleemloze navigatie. Laten we daarom eens kijken naar een paar methoden om afstand op zee te schatten met behulp van uw ogen.

Dit is zeilkennis die u vandaag en elke dag kunt gebruiken. Voortdurend controleren of het voorwerp voor u (meestal een boot) op ramkoers ligt en of u al dan niet gevaar loopt te worden aangereden. Een geoefend oog en een goed beoordelingsvermogen zijn van vitaal belang, zodat u met een snelle blik kunt weten of u veilig bent. Afhankelijk van de snelheid en de afstand is een boot die op een constante koers en snelheid vaart en uw pad kruist, mogelijk op ramkoers. Elke beslissing om te handelen moet worden genomen wanneer het object ongeveer 3 mijl weg is, aangezien een boot die met 18 knopen vaart die afstand in 10 minuten kan afleggen. Als u aan het roer staat van een boot die een vaste koers aanhoudt, kies dan een vast object, zoals een windmolen of een paal die op één lijn ligt met de andere boot. Als de positie van de andere boot tijdens uw observatie niet verandert, d.w.z. hij blijft op één lijn, ligt hij op aanvaringskoers en is actie vereist. Onthoud dat ongeacht de COLREG-regels het uw verantwoordelijkheid is om al het mogelijke te doen om een aanvaring te voorkomen, zelfs als u voorrang heeft en de andere boot niet. De actie moet tijdig en duidelijk zijn, en begrijpelijk voor de andere boot. Als u maar een paar graden van koers verandert, merkt de andere boot dat misschien niet, dus verander uw koers idealiter met ten minste 30 graden. Het is het veiligst om de andere boot achterna te gaan in plaats van voor zijn boeg, zelfs ten koste van een omweg.

Als we naar de zee kijken, zien we een denkbeeldige lijn: de horizon. Vroeger geloofden de mensen dat de aarde plat was en dat dit het einde van de wereld was. Tegenwoordig weten we dat de horizon het gevolg is van lichtstralen die zich in een rechte lijn over een gekromde aarde verspreiden. De lijn van ons oog naar de horizon is, in wiskundige termen, de raaklijn aan de straal van de aardbol. Hoe ver je over de oceaan tot de horizon kunt kijken, hangt af van twee factoren: de straal van de aardbol en de hoogte van je ogen vanaf het zeeoppervlak.

Dus hoe ver is het tot de horizon? Om dat nauwkeurig te kunnen berekenen, moet je de gemiddelde straal van de aarde kennen, die 6.371 kilometer bedraagt, en ook de stelling van Pythagoras, waar we op school allemaal mee werden geplaagd. Als u herinneringen aan uw schooltijd wilt ophalen en de exacte afstand tot de horizon wilt berekenen voor uw ooghoogte, ga dan uit van een rechthoekige driehoek met aan één zijde de afstand van het aardoppervlak tot het middelpunt van de aarde, aan de tweede zijde die afstand + onze ooghoogte (+ bootdekken) en aan de derde zijde de afstand tot de horizon - dit is wat we moeten berekenen. Aangezien de afstand tot het middelpunt van de aarde niet verandert, en uw ooghoogte gelijk blijft(1,7 m voor een gemiddelde volwassene), volstaat het te onthouden dat op deze hoogte de afstand tot de horizon ongeveer 4,7 kilometer bedraagt. Een kind met een ooghoogte van één meter kan daarentegen slechts ongeveer 3,6 kilometer ver zien. Deze cijfers gelden als we op het land (of op zeeniveau) staan. Op een boot moet je echter het verschil tussen de zeespiegel en het dek erbij optellen. Dus als je boven in een mast van 30 meter staat, kun je tot 20 kilometer ver zien. Daarom zat er vroeger een kraaiennest zo hoog in de mast, als uitkijkpost om aan te kondigen dat er eindelijk land in zicht was gekomen.

De eenvoudigste en meest gebruikte methode om de afstand van verschillende voorwerpen op het land en op zee te meten is de duimmethode. Deze methode berust op de waarneming dat de gemiddelde afstand tussen het linker- en rechteroog van een volwassene ongeveer 6,5 cm bedraagt en de lengte van de onderarm ongeveer 65 cm. Hun verhouding is dus 1:10. Op basis van dit gegeven kunnen we de afstand van verschillende voorwerpen op de volgende manier schatten. Strek de rechterhand uit naar voren met de duim loodrecht naar boven. Sluit het linkeroog en kijk met het rechteroog naar de duim, die we zo omhoog steken dat hij op één lijn staat met het voorwerp waarvan we de afstand schatten. Sluit dan het rechteroog en open het linkeroog. We moeten zo onbeweeglijk mogelijk blijven (wat, toegegeven, op een boot een probleem kan zijn), en de uitgestrekte arm mag niet van positie veranderen. De duim springt schijnbaar naar rechts. In plaats van naar het voorwerp te kijken, kijken we nu een beetje verder weg. Het enige wat ons nu nog rest, is zo nauwkeurig mogelijk in te schatten hoe ver deze plek verwijderd is van het te volgen voorwerp en deze afstand met tien te vermenigvuldigen.

Behalve het blote oog gebruiken we op zee ook vaak een verrekijker. Maar hoe schatten we de afstand van voorwerpen die we door een verrekijker zien? Elke set verrekijkers met een vaste vergroting heeft een aanduiding met twee cijfers (bv. 6x15; 8x20; 8x40; enz.) die de vergroting en de diameter van de frontlens in millimeters aangeeft. Voor ons is het eerste getal, dat de vergroting aangeeft, het meest van belang. Een vergroting van 10x betekent bijvoorbeeld dat we een voorwerp dat op 1 km afstand wordt waargenomen, kunnen zien alsof we met het blote oog op een afstand van 100 m kijken. Terugkerend naar bovenstaande tabel kunnen we ervan uitgaan dat als we een verrekijker met een vergroting van 10x hebben en we daardoor duidelijk de details van een vuurtoren aan de kust kunnen onderscheiden, deze vuurtoren ongeveer 5 km (500 m x 10) ver weg zal zijn . Bij de keuze van een verrekijker is het echter belangrijk te bedenken dat een hogere vergroting niet per se beter is. Er zijn veel andere factoren die de kwaliteit beïnvloeden, waarvan de diameter van de lenzen een belangrijke is (hoe groter hoe beter - grotere beeldhoek, kleurweergave en contrast, en vooral helderheid). Voor de zeilsport is een diameter van 50 mm ideaal.

Dus, vanaf welke boot ga jij op de uitkijk staan?