Gözetlemede: denizde mesafe nasıl değerlendirilir

Bir yelkenlide gece nöbetini devralan kaptanın emirleri açıktı: "İleride bir gemi var, yaklaşınca beni uyandır." Başımı salladım ve bakışlarımı uzaktaki küçük bir ışığa sabitledim. Yaklaşık beş dakikalık yoğun bir gözlemden sonra, çaresizlik içinde, nihayet kaptanın canını sıkma riskini göze aldım ve "Yakın olduğunu nasıl anlarım?" diye sorarak onu uyandırdım. Dünyayı dolaşırken mesafeyi ölçmek göründüğü kadar kolay değildir. Gözlerimiz kesin araçlar değildir ve özellikle geceleri tüm görsel algılar bozulur. Yine de nesnelerin ne kadar uzakta olduğunu hesaplamak, sorunsuz navigasyon için çok önemlidir. O halde, gözlerinizi kullanarak denizde mesafeyi tahmin etmenin birkaç yöntemine bir göz atalım.

Bu, bugün ve her gün kullanabileceğiniz yelken uzmanlığıdır. Öndeki nesnenin (çoğunlukla bir tekne) çarpışma rotasında olup olmadığını ve çarpışma tehlikesi altında olup olmadığınızı sürekli olarak kontrol edin. Eğitimli bir göz ve iyi muhakeme hayati derecede önemlidir, bu nedenle sadece hızlı bir bakışla net olduğunuzu anlayabilirsiniz. Hıza ve uzaklaşılan mesafeye bağlı olarak, sabit bir rotada önde giden bir tekne ve yolunuzu geçmek için bir rotada ilerleyen hız potansiyel olarak bir çarpışma rotasındadır. Harekete geçme kararı, nesne yaklaşık 3 mil uzaktayken verilmelidir, çünkü 18 knot hızla giden bir tekne bu mesafeyi 10 dakikada kat edebilir. Sabit bir rota izleyen bir teknenin dümenindeyseniz, diğer tekneyle aynı hizada olan yel değirmeni veya direk gibi sabit bir nesne seçin. Gözleminiz sırasında diğer teknenin konumu değişmiyorsa, yani hizada kalıyorsa, çarpışma rotasındadır ve harekete geçilmesi gerekir. COLREG kuralları ne olursa olsun, yol hakkınız olsa ve diğer tekne olmasa bile, çarpışmayı önlemek için mümkün olan her şeyi yapmak sizin sorumluluğunuzdadır . Eylem, zamanında ve açık olmalı ve diğer tekne için anlaşılır olmalıdır. Rotayı sadece birkaç derece değiştirirseniz, diğer tekne fark etmeyebilir, bu nedenle ideal olarak rotayı en az 30 derece değiştirin. Sapma pahasına bile olsa, diğer teknenin pruvasından ziyade kıçına gitmek en güvenlisidir.

Denize baktığımızda hayali bir çizgi görüyoruz: ufuk. Geçmişte insanlar Dünya'nın düz olduğuna ve bunun dünyanın sonunun geldiğine inanıyorlardı. Günümüzde ufkun eğri bir Dünya boyunca düz bir çizgide yayılan ışık ışınlarından kaynaklandığını biliyoruz. Gözümüzden ufka uzanan çizgi, matematiksel olarak, kürenin yarıçapına teğettir. Okyanusun ötesinde ufka kadar ne kadar uzağı görebildiğiniz iki faktöre bağlıdır - kürenin yarıçapı ve gözlerinizin deniz yüzeyinden yüksekliği .

Peki ufka ne kadar var? Doğru bir şekilde hesaplamak için, 6.371 kilometre olan dünyanın ortalama yarıçapını ve ayrıca okulda hepimizin eziyet ettiği Pisagor teoremini bilmeniz gerekir. Okul günlerinizi hatırlamak ve göz boyunuz için ufka olan tam mesafeyi hesaplamak istiyorsanız, bir kenarı yüzeyden dünyanın merkezine olan mesafe, ikincisi bu mesafe olan dik açılı bir üçgen varsayalım + göz yüksekliğimiz (+ tekne güvertesi) ve üçüncüsü ufka olan mesafe - bu, hesaplamamız gereken istek. Ancak dünyanın merkezine olan uzaklık değişmediğinden ve göz boyunuz aynı kaldığından ( ortalama bir yetişkin için 1,7 m ), bu yükseklikte ufka olan mesafenin yaklaşık 4,7 kilometre olduğunu unutmamak yeterlidir. Bir metre göz yüksekliğine sahip bir çocuk ise sadece yaklaşık 3,6 kilometre uzağı görebilir. Bu rakamlar, karada (veya deniz seviyesinde) duruyorsak geçerlidir. Ancak bir teknede, deniz seviyesi ile güverte arasındaki farkı eklemelisiniz . Yani 30 metrelik bir direğin tepesindeyseniz, 20 kilometreye kadar uzağı görebileceksiniz. Bu yüzden, bir gözcü karanın nihayet görüldüğünü duyurmak için direğin çok yükseklerinde bir karga yuvası vardı.

Karada ve denizde çeşitli nesnelerin mesafesini ölçmek için en basit ve en yaygın olarak kullanılan yöntem başparmak yöntemidir . Bu yöntem, bir yetişkinin sol ve sağ gözü arasındaki ortalama mesafenin yaklaşık 6,5 cm ve önkol uzunluğunun yaklaşık 65 cm olduğu gözlemini kullanır. Bu nedenle oranları 1:10'dur. Bu gerçeğe dayanarak, farklı nesnelerin mesafesini aşağıdaki şekilde tahmin edebiliriz. Sağ elinizi öne doğru uzatın, başparmak dik bir pozisyonda yukarıyı gösterir . Sol gözünüzü kapatın ve sağ gözle, mesafesini tahmin ettiğimiz nesneyle aynı hizaya gelecek şekilde kaldırdığımız başparmağa bakın. Ardından sol gözü açarken sağ gözü kapatın . Mümkün olduğunca hareketsiz kalmalıyız (ki bu bir teknede sorun olabilir) ve uzanmış kol pozisyon değiştirmemelidir. Başparmak görünüşte sağa atlar. Nesneye bakmak yerine şimdi biraz daha uzağa bakıyoruz. Yapılması gereken tek şey, bu noktanın izlenen nesneden ne kadar uzakta olduğunu mümkün olduğunca doğru bir şekilde tahmin etmek ve bu mesafeyi on ile çarpmak.

Çıplak gözün yanı sıra denizde de dürbünleri sıklıkla kullanırız. Peki dürbünle gördüğümüz nesnelerin uzaklığını nasıl tahmin ederiz? Her sabit büyütmeli dürbün seti, büyütmeyi ve ön merceğin çapını milimetre olarak gösteren iki rakamlı bir gösterime (örneğin: 6x15; 8x20; 8x40; vb.) sahiptir. Bizim için, büyütmeyi gösteren ilk sayı en çok ilgimizi çekiyor. Örneğin 10x büyütme, 1 km öteden gözlenen bir cismi çıplak gözle 100 m uzağa bakıyormuş gibi görebildiğimiz anlamına gelir. Yukarıdaki tabloya geri dönersek, elimizde 10x büyütmeli dürbünümüz olsa ve bunların içinden baktığımızda kıyıdaki bir deniz fenerinin detaylarını net bir şekilde ayırt edebiliyorsak, bu deniz fenerinin yaklaşık 5 km (500 mx 10) uzaklıkta olacağını varsayabiliriz. Ancak dürbün seçerken, daha yüksek bir büyütmenin mutlaka daha iyi olmadığını hatırlamak önemlidir. Kaliteyi etkileyen başka birçok faktör vardır, önemli bir faktör lenslerin çapıdır (ne kadar büyükse o kadar iyi - daha büyük görüş açısı, renk sunumu ve kontrast ve hepsinden önemlisi parlaklık). Yatçılık için 50 mm çap idealdir.

Peki, hangi tekneden tetikte olacaksınız?